Steun ons en help Nederland vooruit

zaterdag 13 maart 2021

In gesprek met… Jorien Wuite!

“Zes weken na de ramp wilden we de scholen weer open hebben. Wat kon er wél? Hoe konden we schuiven met ruimtes en klaslokalen, whiteboards, tafels en stoelen, computers? Er bleek veel mogelijk met een ‘can do’- mentaliteit!” Aan het woord Jorien Wuite, onze nummer 20. Tijd voor een uitgebreid interview met een inspirerende vrouw! We praten over de orkaan Irma, Sint Maarten, educatie, vakantie, en vrouwenparticipatie.

Dag Jorien! Om gelijk met een zwaar thema te beginnen: de orkaan Irma heeft bijzonder veel schade aangericht op Sint Maarten en daar is vervolgens de coronacrisis overheen gekomen. Waar staan we nu en welke hulp is met spoed gewenst?

Dit verhaal begint bij de impact van orkaan Irma rond 6 september 2017 (zie foto). Stel je dit eens voor… je doet jouw deur open nadat er een orkaan over jouw eiland heengetrokken is en je ziet de chaos en de verwoesting die aangericht is. Dat beeld is niet in woorden te vatten.

De schade was aanzienlijk.  De orkaan had aan een aantal mensen het leven gekost, er was enorme schade aan infrastructuur, de luchthaven (de terminal en de luchtverkeersleidingstoren) was ernstig beschadigd, hotels waren verwoest. Je kunt je nauwelijks voorstellen hoe veel ravage er was. In het begin is het moeilijk te beseffen waar je moet beginnen. Het eiland lijkt geruïneerd.

En dan kom je bij elkaar. Je moet toch ergens beginnen: we wisten dat snelle en gerichte actie vereist was. “Hoe kunnen we effectief en efficiënt helpen en zorgen dat de eerste levensbehoeften gegarandeerd zijn?”, was de eerste vraag die we stelden.

Ik was op dat moment secretaris-generaal Onderwijs, Jeugd, Cultuur en Sport, met een historie binnen de gezondheidszorg. Ik kende de achtergrond bij rampenbestrijding daarom al. Voor mijn team was de eerste vraag hoe we het onderwijs weer zouden kunnen oppakken. We zijn hier in Nederland ondertussen een jaar bekend met de lockdown, op Sint Maarten hadden we er toen al op een uitzonderlijke manier mee te maken. Maar we moesten doorpakken. Zes weken na de ramp wilden we de scholen weer open hebben. Wat kon er wél? Hoe konden we schuiven met ruimtes en klaslokalen, whiteboards, tafels en stoelen, computers? We werkten constructief samen, ook met Nederland. Er bleek veel mogelijk met een ‘can do’- mentaliteit!

In de periode na 6 september kwamen er veel internationale organisaties helpen en was er een noodfonds. Er kwam noodhulp gericht op de meest belangrijke zaken. Voedsel, water, basisvoorzieningen. De schade was gigantisch: naast de humanitaire schade was er ook een financiële ramp gaande. Er bleken honderden miljoenen nodig te zijn om de wederopbouw op Sint Maarten te realiseren.


…En dan kom je bij elkaar. Je moet toch ergens beginnen: we wisten dat snelle en gerichte actie vereist was.
“Hoe kunnen we effectief en efficiënt helpen en zorgen dat de eerste levensbehoeften gegarandeerd zijn?”


En in het begin werd dit herstel goed opgepakt. Tot 1 december was er directe noodhulp vanuit Nederland, en dit zette het herstelproces goed op de kaart. Vanaf begin 2018 kreeg Sint Maarten echter te maken met de Wereldbank, die aangewezen werd om budgetten voor hersteltrajecten vrij te geven. Deze extra horde heeft ervoor gezorgd dat er vier (4!) jaar later nog steeds herstelwerkzaamheden moeten worden uitgevoerd. Corona heeft dit proces verder vertraagd. In hoeverre heeft de aanpak de situatie van mensen verbeterd? Is het leven van mensen op Sint Maarten verbeterd met het verstrekken van gelden via de Wereldbank? Er zijn rapporten verschenen met met kritische analyses. Zo maakt Sint Maarten geen goede doorstart maken en zadelen we de jeugd op met een torenhoog probleem. Of je nu burger of politicus bent, we hebben een verantwoordelijkheid te dragen om zwakkeren te helpen met goed beleid, niet door het creëren van extra hindernissen.

De start van de reparaties van scholen zijn nu pas in februari dit jaar gestart. Terwijl deze ramp echt een ‘emergency’ is. Dat is schrijnend. De bouwsector heeft het afgelopen jaren goed gedaan, maar het is bizar en schrijnend dat we zo lang na ‘Irma’ de naweeën nog voelen. Dat kan en moet beter.

Ook in het verkiezingsprogramma van D66 staat dat we vinden dat de wederopbouw te traag verloopt. De huidige vorm van hulp via de Wereldbank heeft niet tot gewenste resultaten geleid. Wij vinden dat Nederland in actie moet komen en wegen zoeken om het geld sneller in te zetten. Ik draag graag bij aan het uitdragen van strategisch en doordacht beleid wat mensen daadwerkelijk helpt. Dat betekent juist ook naast die mensen staan en met ze praten, en waar mogelijk hulp op maat bieden.

Vrouwenparticipatie is een belangrijk thema, zowel binnen onze samenleving als in de huidige tijdsgeest. Het roer gaat om, maar het voelt traag. Hoe ervaar jij dat?

Het is lastig om het gebrek aan vrouwenparticipatie specifiek te duiden. Doe je juist mee met een hoge opleiding en een kinderwens, of stap je er gedeeltelijk uit wanneer je kinderen hebt? Dat lijkt een individuele keuze, maar de maatschappelijke inrichting is hierbij ook van niet te onderschatten waarde. In Scandinavische landen zien we wel een andere rolverdeling tussen mannen en vrouwen en dat is terug te zien in de kabinetten. Mannen nemen meer zorgtaken op en we zien veel meer (jonge) vrouwen in de politiek. Dat we dat hier in Nederland nog steeds niet hebben is opmerkelijk. We moeten deze discussie blijven aanzwengelen, om die gewenste verandering te bereiken.


Als partij staan we in ieder geval voor gratis opvang, en we zullen zien of met deze inspanning meer vrouwen eerder terugkeren op maatschappelijke posities. Hun kennis en ervaring is van onschatbare waarde.


Ik zie wel vooruitgang. Er zijn al meer vrouwen verkiesbaar en het is een goed teken zolang we die stijgende lijn zien. Maar hoe versterken we deze vooruitgang? Kunnen we gezinnen ondersteunen, zoals met gratis kinderopvang, zodat we meer vrouwen sneller terugkrijgen naar de arbeidsmarkt? Als partij staan we in ieder geval voor gratis opvang, en we zullen zien of met deze inspanning meer vrouwen eerder terugkeren op maatschappelijke posities. Hun kennis en ervaring is van onschatbare waarde. Daarnaast hebben we ook een heel actief Els Borst Netwerk om vrouwen wegwijs te maken bij D66. Het is vernoemd naar de eerste vrouwlijke lijsttrekker van D66. Nu hebben we Sigrid Kaag, een geweldig krachtig boegbeeld voor onze partij en vrouwen!

Is D66 een progressieve partij als we kijken naar hoe het een afspiegeling van de maatschappij is?

We kijken bij onze partij sterk naar de inhoud. Dit versterkt het idee dat we bepaalde kwaliteiten terug willen zien in onze kandidaten. Dossierkennis is belangrijk, maar een diversiteitsagenda is dat ook. Hoe je dan moet kiezen? Lastig. Natuurlijk is het jammer dat we weinig twintigers hoog hebben staan, want die groep dient ook vertegenwoordigd te worden. De lat ligt hoog, en je komt niet zomaar op de lijst. Dat geeft wel aan dat wij binnen de partij nog eerder onze talenten moeten opleiden. Hier ligt een mooie kans de komende jaren.

We moeten ook meer mensen met een andere achtergrond naar onze partij halen. Als je kijkt hoe politiek leeft in andere landen, ik noem de VS als voorbeeld, dan constateer ik dat wij in Nederland nog steeds een grote zwijgende meerderheid hebben. En dat is jammer, want juist hier zitten veel inspirerende mensen tussen. Ongeacht hun achtergrond kunnen zij een cruciale bijdrage leveren aan onze partij. Diversiteit maakt ons sterker en dat beeld moeten we blijven versterken.

Op de kandidatenlijst van D66 gaat kwaliteit hand in hand met diversiteit en inclusiviteit. Van de 65 kandidaten op de oorspronkelijke lijst is 51 procent man en 49 procent vrouw. 23 procent van de kandidaten heeft een biculturele of migratie-achtergrond, waarvan er zes in de top 20 staan en 10 in de top 40. De LHBTI-gemeenschap is goed vertegenwoordigd met elf kandidaten, waarvan er acht in de top 40 staan. Er is spreiding in opleiding en leeftijd. De jongste kandidaat op de lijst is de negentienjarige ‘klimaatstaker’ Stijn Warmenhoven, de oudste is Paul van Meenen (64 jaar). De kandidaten komen uit alle delen van Nederland, van Groningen en Friesland tot Gelderland, Zuid-Holland, Noord-Brabant en Limburg, en zoals ik uit de overzeese gebieden van ons koninkrijk. Daar zijn onlangs nog drie onwijs goede Caribische lijstduwers bijgekomen.

Liggen we op koers voor herstel op Sint Maarten en de overige eilanden?

Helaas, ik denk niet dat het zomaar goed komt met het economisch herstel op de eilanden en dat het herstelbeleid dat door de Wereldbank wordt vormgegeven, snel afgerond is. We hebben een gespreide koers nodig. Investeringen voor toerisme aan de ene kant, en aan de andere kant nadruk op het wijzigende klimaat. Laten we wel wezen, we willen geen heftigere orkanen die met grotere regelmaat de Cariben aandoen, dus moeten we het klimaatvraagstuk serieus bekijken. Een afwachtende houding aannemen na het naderende herstel is geen optie. Sint Maarten en de andere eilanden steunen sterk op toerisme. Maar een opmerkelijk feit is dat groei van het toerisme juist afneemt. Er is sterke concurrentie wat betreft keuze van vakantieoorden, en dat maakt de eilanden kwetsbaar. Dat betekent zoeken naar vernieuwingen, naar betere en duurzamere methoden om de economie te versterken. Een mooi voorbeeld is het onderwijs.


Op Sint Maarten zit een Medical University met honderden studenten in een aparte campus, en zij dragen bij aan innovatieve projecten.
Deze groep jongeren heeft veel meer waarde voor de economie van Sint Maarten dan we dachten.


Onderwijs als economische sector, en niet slechts als ontwikkelingsdoel, is een mooie ontwikkelingsmogelijkheid. Op Sint Maarten zit een Medical University met honderden studenten in een aparte campus, en zij dragen bij aan innovatieve projecten. Deze groep jongeren heeft veel meer waarde voor de economie van Sint Maarten dan we dachten. Er liggen dus meer kansen in het verschiet, op alle eilanden, wanneer we onderwijs koppelen aan economische ontwikkeling van de regio. Als nevenactiviteit ben ik betrokken bij het NWO om te verkennen hoe caribisch wetenschappelijk onderzoek kan worden uitgebreid. We zijn bijna klaar met het rapport en bezig hoe we dit rapport kunnen laten landen. Het laat wel zien dat onderwijs en ook onderzoek weer van doorslaggevend belang kan zijn om een sociale ontwikkeling en ook een economie vooruit te helpen.

Even iets heel anders… We kunnen niet wachten om weer op vakantie te gaan na afgelopen jaar. Heb je een vakantietip voor ons?

Als je als toerist naar Sint Maarten gaat, overweeg dan vrijwilligerstoerisme. Zet je in voor een maatschappelijk of cultureel initiatief! Je leert nieuwe mensen kennen, en je houdt er makkelijk blijvende vriendschappen aan over. Je leert meer over de cultuur, en die is door de omgeving van Sint Maarten bijzonder divers. Dans en muziek hebben voor een wervelende multiculturele samenleving gezorgd. Maar wat vooral mooi is om te zien, is dat mensen die op vakantie kwamen vóór Irma ook daarna terug zijn gekomen om mee te helpen aan het herstel.


Als je als toerist naar Sint Maarten gaat, overweeg dan vrijwilligerstoerisme. Zet je in voor een maatschappelijk of cultureel initiatief!


De hechte band van deze vakantiegangers met Sint Maarten en de bewoners is zó sterk dat zij blijven terugkomen. Dát geeft een mooi en warm beeld van de sfeer op Sint Maarten, en laat ook de veerkracht van verbinding zien. Zon, zee en strand zijn er heerlijk, en een combinatie met zo een maatschappelijke activiteit maakt dat je echt iets blijvends meemaakt.

Natuurlijk hopen we dat je de Tweede Kamer inkomt als een van onze volksvertegenwoordigers. Op welke dossiers ga jij je inzetten? En is er één specifiek resultaat wat je graag zou willen bereiken?

Natuurlijk, op basis van mijn profiel hoop ik dat ik woordvoerder kan worden op het gebied van Koninkrijksrelaties. Dat zou een heel mooie uitdaging zijn, en goed passen bij mijn expertise. Verder constateer ik een gebrek aan vertrouwen in de politiek. Er leeft een gevoel bij een grote groep mensen dat de politiek besluiten neemt die te procedureel zijn, en niet aansluiten bij de wensen van deze tijd. Dit is een steeds sterker fenomeen, en vraagt om aandacht en vervolgens gerichte actie. Ik wil met ons team bijdragen aan het bijsturen van dit gevoel en bijdragen aan de gewenste verandering.  Daarnaast heb ik zoveel verhalen en voorbeelden waar ik trots op ben! Dat neem ik mee naar Den Haag. En als ik dan nog één resultaat mag noemen, dan hoop ik dat we over vier jaar in heel het Koninkrijk een goede stap hebben gezet in het terugdringen van de kansenongelijkheid.

Jij hebt al in een crisis gezeten. Toen Irma Sint Maarten aandeed, veranderde dat jou? En hoe helpt dit ons als partij wanneer je gekozen wordt als een van onze volksvertegenwoordigers?

Ja, de orkaan Irma heeft mijn leven echt ingrijpend veranderd. Ik heb om mij heen gezien wat voor impact dit heeft gemaakt, direct, op bewoners op Sint Maarten. De angst die we hadden, daken die het begaven, gebouwen die het begaven en slachtoffers. En een ravage, ongekend.

Weet je, ik probeer groots te denken, maar weet dat daar veel kleine acties aan voorafgaan. Sint Maarten is hier een mooi voorbeeld van. Het is letterlijk een kleine samenleving. Kleine acties maakten die eerste weken dus het grootste verschil, terwijl wij ondertussen stuurden op een groter doel, een structureel en gezond herstel van Sint Maarten. En we zijn er helaas nog steeds niet. Het ziet ernaar uit dat volledig herstel, zonder nieuwe problemen of orkanen, pas in 2023 bereikt kan worden. Dus er is een heel lange adem nodig, en dat is na zoveel onduidelijke jaren moeilijk voor de bewoners van Sint Maarten. Aan de andere kant laat het ook de veerkracht zien van de getroffenen. Wat het mij heeft geleerd is dat mensen centraal staan wanneer ik als volksvertegenwoordiger optreedt, en dat ik me richt op toepassingen die beleid afstemt op vragen van de burgers. Ik heb gezien welke impact het maakt wanneer je oprecht luistert en probeert om die vragen van getroffenen te beantwoorden. Met de crisis die we nu hebben zullen we weer maatwerk moeten leveren. Ik ben er klaar voor om hier aan bij te dragen en doe dat met volle overgave.


Ik ben daadkrachtig en een bruggenbouwer. (…) een inspirerend woord en een luisterend oor is precies wat nu nodig is.

Dat geeft goede energie, en ik ben graag die verbindende factor!


Waarom stemmen wij straks op jou?

Ik ben eerlijk. Ik vind dit een ontzettend belangrijke eigenschap van volksvertegenwoordigers. Er wordt veel geld opgebracht door de gemeenschap. Het is daarom cruciaal om te laten zien dat wij er voor hen staan en dat wij ons woord nakomen. Wij hebben een plicht en een verantwoordelijkheid om te laten zien hoe serieus we onze taak nemen. We maken allemaal wel eens fouten, maar het is juist knap om te laten zien dat we ondanks die tegenslagen boven onszelf uit kunnen stijgen en het nog beter kunnen doen. Daar sta ik voor.

Als tweede  punt… Bestuurlijk ervaren, pro-Koninkrijk en dus ook pro-Cariben. Een teamspeler dus. We delen een verleden met de eilanden en óók een toekomst. Als we binnen het Koninkrijk werken, dan wil ik ook die Caribische kandidaat zijn die een stem is voor de inwoners op de eilanden en voor diaspora in Nederland. Kortom: ik wil volksvertegenwoordiger van álle inwoners in het koninkrijk zijn.

Ik ben daadkrachtig en een bruggenbouwer. We zitten in een polariserend klimaat, mensen staan steeds meer tegenover elkaar. En juist dan is een gedeelde opvatting, een inspirerend woord en een luisterend oor precies wat nu nodig is. Dat geeft goede energie, en ik ben graag die verbindende factor!

Jorien Wuite, rustig, daadkrachtig, en betrokken. Met een mooie staat van dienst is zij een geweldige aanvulling voor ons team. Twijfel je nog? Daar is geen reden toe. Een stem op Jorien is stemmen op progressie. En dat wil jij toch ook? Precies!
Lees verder op https://www.jorienwuite.com/